Türkiye, 31 Mart 2024 tarihinde yerel seçim için sandık başına gitmişti. Bu seçim, Türkiye siyasetinde uzun süredir görülmeyen bir tablo ortaya çıkardı. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Türkiye genelinde birinci parti olurken, Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) özellikle büyükşehirlerde önemli kayıplar yaşadı. CHP, 2024 seçimlerinde İstanbul ve Ankara başta olmak üzere birçok kritik şehirde yönetimini korumayı başarmış ve yeni belediyeler kazanmıştı. Fakat seçim sonuçlarının ortaya çıkardığı bu tablo kalıcı olamadı. Yerel seçimlerin ardından geçen iki yılı aşkın sürede kayyım atamaları, belediye başkanlarının görevden uzaklaştırılması ve parti değişiklikleri yerel yönetim haritasını önemli ölçüde değiştirdi.
Milyonlarca Seçmeni Etkileyen Kayyım ve Uzaklaştırma Kararları
Seçimlerden sonra İçişleri Bakanlığı, terör ve yolsuzluk soruşturmaları gerekçesiyle çok sayıda belediye başkanını görevden uzaklaştırdı. İlk dalga doğu ve güneydoğu illerindeki DEM Partili belediyeleri etkiledi. Hakkari, Mardin, Batman, Tunceli, Van ve Siirt belediye başkanları terör soruşturmaları kapsamında görevden uzaklaştırılırken, belediyelerin yönetimi kayyımlara geçti. Böylece Ekim 2026 itibarıyla 2024 seçimlerinde DEM Parti’nin kazandığı 10 il ve büyükşehir belediyesinin altısı kayyım tarafından yönetilir hale geldi.
Süreç sadece doğu illeriyle sınırlı kalmadı, İstanbul’un ilçesi olan Esenyurt Belediyesi Başkanı da terör örgütü üyeliği iddiası ile tutuklandı. İstanbul’un 1 milyonu aşkın nüfusa sahip ilçesi Esenyurt’ta başlayan ve Şişli’ye de uzanan tutuklama süreçleri neticesinde bu ilçelere de kayyım atandı.
Yerel seçimin birinci yılının ardından, 2025 ve 2026 yıllarında, muhalefetin elindeki en büyük bütçeli ve en yoğun nüfuslu belediyelerde “uzaklaştırma ve tutuklama” dalgası yaşandı. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek, Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar ve Bolu Belediye Başkanı Tanju Özcan gibi isimler görevden uzaklaştırıldı ve yerlerine belediye meclislerinden seçilen vekiller geldi. İstanbul, Antalya ve Adana’da belediye yönetimi CHP’de kalırken belediye başkanları değişti. Yalnızca İBB’nin 15.7 milyonluk ve Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin 2.7 milyonluk nüfusu düşünüldüğünde, operasyonların etkilediği demografi oldukça büyük.
CHP’de Yönetim Krizinin Getirdiği YENİ Parti
CHP’de mahkemenin “mutlak butlan” kararıyla başlayan yönetim krizinin ardından Özgür Özel ve beraberindeki 91 milletvekili 24 Temmuz 2026’da CHP’den ayrılarak YENİ Parti’yi kurdu. Yeni Parti, kuruluşuyla birlikte TBMM’de ana muhalefet konumuna gelirken ayrışma kısa sürede belediyelere de yansıdı. 2024 seçimlerinde CHP’nin kazandığı 35 büyükşehir ve il belediyesinden 21’i Ekim 2026 itibarıyla YENİ Parti yönetimine geçti. CHP’nin elinde ise sekiz il ve büyükşehir belediyesi kaldı. Böylece 2024 yerel seçimlerinde henüz var olmayan YENİ Parti, seçimlerden yaklaşık iki buçuk yıl sonra 21 il ve büyükşehir belediyesini yönetir hale geldi.
CHP’den ayrılan bütün belediye başkanları Yeni Parti’ye geçmedi. Kilis Belediye Başkanı Hakan Bilecen CHP’den ayrılarak bağımsız kaldı. Ankara’da da belediye yönetimi bağımsız statüye geçti.
CHP’nin 2024’te kazandığı bazı belediyeler ise AK Parti’ye geçti. Afyonkarahisar Belediye Başkanı Burcu Köksal CHP’den AK Parti’ye geçerken, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey’in tutuklanarak görevden uzaklaştırılmasının ardından belediye meclisinde yapılan seçimde AK Partili Şahin Biba başkanvekili oldu. Aydın Büyükşehir Belediyesi de CHP’den AK Parti’ye geçti.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, 18 Haziran’da CHP üyeliğinden istifa ederek görevini bağımsız sürdüreceğini açıkladı. Yeni Parti’nin kurulmasının ardından bir süre daha bağımsız kalacağını belirten Tugay, 7 Ekim’de AK Parti’ye geçti.
Böylece AK Parti, CHP’nin 2024’te kazandığı Afyonkarahisar, Aydın ve Bursa ve İzmir’i kendi yönetimine kattı.
İlçe Belediyelerinin AK Parti’ye Göçü
Seçimlerin hemen ardından başlayan süreçte, özellikle ilçe ve belde belediyelerinde de dikkat çekici bir hareketlilik yaşandı. Farklı partilerden seçilmiş en az 63 ilçe belediye başkanı, seçimin ardından partilerini değiştirerek AK Parti’ye katıldı. Bu geçişlerin önemli bir kısmı, “hizmet için merkezi iktidarla uyum” söylemiyle
gerekçelendirildi. Bazı belediye başkanlarının açıklamalarında, yatırım ve kaynak erişimi için merkezi yönetimle aynı siyasi çizgide olmanın avantajlarına vurgu
yapıldı. Bu durum, Türkiye’de yerel yönetimlerin mali ve idari bağımlılığına dair tartışmaları da yeniden gün yüzüne çıkarıyor.
Bu süreçte en dikkat çekici erime Yeniden Refah Partisi (YRP) tarafında gerçekleşti. Seçimde ciddi bir ivme yakalayan partinin kazandığı birçok ilçe kısa sürede iktidar partisine geçti. Konya’da Yalıhüyük, Doğanhisar, Altınekin, Sarayönü, Emirgazi ve Çumra ilçelerindeki YRP’li başkanlar istifa ederek AK Parti’ye katıldı. Bu dalga Anadolu’ya da yayılarak Adana, Bingöl, Yozgat, Elazığ, Ağrı, Erzurum ve Muş‘taki pek çok ilçe ve belde belediyesinin YRP’den ayrılıp iktidar partisine geçmesiyle sonuçlandı. Geçişler sadece YRP ile sınırlı kalmadı, iktidar partisine muhalefet tarafından da ciddi katılımlar oldu.
En tepki çeken değişimlerden biri Aydın‘da yaşandı. Söke, Yenipazar ve Sultanhisar gibi Aydın ilçelerinin yanı sıra Aydın Büyükşehir Belediyesi de CHP’den ayrılarak AK Partiye geçti. Gaziantep’te Şehitkamil, Antalya’da Aksu, Yalova’da Altınova ve Çorum’da Ortaköy Aştağul gibi belediyeler AK Parti’ye geçen bir diğer CHP’li belediyelerdi.
İYİ Parti’nin 2024 yerel seçimlerinde kazandığı tek il belediyesi olan Nevşehir’de de Belediye Başkanı Rasim Arı, Haziran 2026’da partisinden istifa ederek AK Parti’ye katıldı. Böylece İYİ Parti’nin il düzeyinde yönettiği belediye kalmadı. AK Parti ise 2024 seçimlerinde yönettiği 24 il ve büyükşehir belediyesine Afyonkarahisar, Aydın, Bursa ve Nevşehir’i ekleyerek 28 il ve büyükşehir belediyesine ulaştı.
Tüm bu geçiş trafiğinin aksine, Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Kasım Gülpınar ise YRP’den istifa ederek bağımsız devam etme kararı alan ilk büyükşehir belediye başkanı oldu. Şanlıurfa ile birlikte Ankara, İzmir ve Kilis’in de partilerinden istifa etmesiyle bağımsız il ve büyükşehir belediyesi sayısı dörde yükseldi.
2026’da belediyelere yönelik soruşturmalar da genişleyerek devam etti. Bursa, Bolu ve Uşak gibi il ve büyükşehir belediyelerinin yanı sıra Buca, Çankaya, İzmit, Adalar, Üsküdar ve Etimesgut gibi ilçe belediyelerinde başkan veya belediye yöneticilerine yönelik gözaltı ve tutuklama kararları verildi. Temmuz ayında İzmit Belediye Başkanı Fatma Kaplan Hürriyet, Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş ve Etimesgut Belediye Başkanı Erdal Beşikçioğlu da farklı soruşturmalar kapsamında gözaltına alınarak tutuklandı.
Özetle, 31 Mart 2024’te yapılan yerel seçimlerin ortaya çıkardığı siyasi harita, aradan geçen iki yılı aşkın sürede önemli ölçüde değişti. 2024’te 35 büyükşehir ve il belediyesiyle yerel yönetimlerde birinci parti konumuna yükselen CHP’nin bu belediyelerden yalnızca sekizi Ekim 2026 itibarıyla CHP yönetiminde kaldı. CHP’nin kazandığı belediyelerin 21’i YENİ Parti’ye, üçü AK Parti’ye, üçü ise bağımsız yönetime geçti.
Parti değişimler sayısal olarak en çok ilçe ve belde bazında yaşanırken, süreç içerisinde farklı partilerden seçilen en az 70 belediye başkanı da parti değiştirerek AK Parti bünyesine katıldı.
