Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi’nin, 4-5 Kasım 2023’te yapılan CHP 38. Olağan Kurultayı hakkında ‘mutlak butlan’ gerekçesiyle iptal kararı vermesiyle hukuk terminolojisindeki bu kavram yeniden gündeme geldi. Peki, ‘mutlak butlan’ ne anlama geliyor, hangi durumlarda uygulanıyor?
‘Mutlak butlan’, bir hukuki işlemin en başından itibaren ağır bir geçersizlik nedeni taşıması sebebiyle kesin hükümsüz sayılması anlamına geliyor.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi de CHP kararında, 38. Olağan Seçimli Kurultay’ın ‘mutlak butlan’ nedeniyle yapıldığı tarihten itibaren iptaline hükmetti. Bu kurultaydan sonra yapılan olağan ve olağanüstü kurultaylar ile alınan kararları da bu sonuca bağladı.
Türk Medeni Kanunu’nun 83. maddesi, genel kurul kararlarının iptaline ilişkin süreleri düzenlerken ‘yokluk’ ve ‘mutlak butlan’ hallerini ayrıca saklı tutuyor. Siyasi Partiler Kanunu ise derneklere ilişkin hükümlerin, kanuna aykırı olmadığı ölçüde siyasi partiler hakkında da uygulanabileceğini öngörüyor.
Hukuki sonuçları bakımından ‘mutlak butlan’, sıradan bir usul eksikliğinden daha ağır bir nitelik taşıyor. Nispi butlanda işlem, belirli kişiler itiraz edene kadar geçerli sonuç doğurabilirken, mutlak butlanda geçersizlik kamu düzeniyle ilişkilendirildiği için mahkeme bunu resen dikkate alabiliyor. İşlemin baştan itibaren geçersiz olduğu kabul edildiğinden, bu işleme dayanılarak yapılan sonraki işlemler de tartışmalı hale gelebiliyor.
