Günlük yaşamda farkında olmadan yapılan pek çok alışkanlık omurga sağlığını
doğrudan etkiliyor. Uzun süre oturmak, hareketsizlik, yanlış yüklenme ve kilo
artışı omurganın zamanla daha fazla zorlanmasına neden oluyor. Vücutta en hızlı
yıpranan yapılardan birinin omurga olduğunu belirten Anadolu Sağlık Merkezi
Hastanesi’nden Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Hilmi Kaya,
“Omurga sorunları çoğu zaman yaşlılıkla ilişkilendirilir ancak omurga, dünyaya
geldiğimiz başladığımız andan itibaren vücudun tüm ağırlığını taşır ve hayat
boyunca sürekli çalışır. Bu nedenle yaşanan değişim, çoğu zaman yaşlanmadan
çok kullanım sonucu ortaya çıkan yıpranma, yani dejenerasyondur” dedi.
Uzun süre hareketsiz kalmak boyun ve bel çevresindeki kasları zayıflatıyor. Kaslar zayıfladıkça
omurgaya binen yükün arttığını ve ağrıların ortaya çıktığını dile getiren Anadolu Sağlık
Merkezi Hastanesi’nden Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Hilmi Kaya, “Omurga,
gün boyu vücudun yükünü taşıyor ve bu yükü diskler sayesinde dengeliyor. Ancak buradaki
disklerin beslenmesi sınırlı olduğu için hareketsizlik, sigara kullanımı ya da ağır sporlarla aşırı
yüklenme gibi faktörler omurganın daha hızlı yıpranmasına yol açıyor. Kilo artışı ve kas kaybı
da omurganın dengesini bozarak yüklerin yanlış dağılmasına yol açıyor. En sağlıklı yaklaşım
ise, aşırıya kaçmadan düzenli hareket etmek. Bu nedenle kısa süreli sert programlar yerine,
kasları koruyan ve kademeli ilerleyen bir düzen çok daha etkili” şeklinde konuştu.
Sigara omurga disklerini “aç” bırakıyor
Omurgadaki disklerin doğrudan damarlarla beslenmediğini ifade eden Kaya, “Bu disklerin
kendilerine ait bir kan dolaşımları olmadığı için besin ve oksijeni çevredeki kemik dokudan
dolaylı olarak alırlar. Bu durum diskleri dış etkenlere karşı daha hassas hale getirir. Sigara,
damarları daraltarak kanın taşıdığı oksijen miktarını azaltır, aşırı ve sürekli yüklenme ise bu
dolaylı beslenmeyi mekanik olarak daha da zorlaştırır. Kanlanamayan yani yeterince
beslenemeyen diskler zamanla esnekliğini ve dayanıklılığını kaybeder ve dolayısıyla
dejenerasyon adı verilen yıpranma süreci başlar” dedi.
Düzenli yürüyüş omurga ağrılarını azaltıyor
Omurga yaşlanmasını geciktirmek için iki temel noktaya dikkat edilmesi gerektiğini
vurgulayan Kaya, “İlki, romatizmal bazı hastalıklarda erken tanı ile süreci yavaşlatmak. İkincisi
ise günlük yükü doğru yönetmek. Hareketi rutine yaymak, ani ve kontrolsüz yüklenmelerden
kaçınmak, kasları yavaş yavaş güçlendirmek ve sigara gibi disk beslenmesini bozan
faktörlerden uzak durmak çok kıymetli. Omurga sağlığını koruyanların ortak noktası ideal
kiloda kalmaları ve hareketli bir yaşam sürmeleri. Günlük yedi bin adımın üzerine çıkan
kişilerde ağrı ve şikâyetlerin çok daha az görüldüğü bilinmeli. Dejeneratif hastalıklarda ayırıcı
tanı önemli çünkü altta görülen dejenerasyona rağmen romatizmal hastalıklar gibi bazı
durumlar klinik süreci etkileyebilir ve bunların da ayırt edilmesi gerekir” dedi. MR bulguları yaşa göre farklı anlam taşıyor
Bel veya boyun MR’ında “dejenerasyon” ifadesini görmenin çoğu kişide endişe yarattığını
belirten Kaya, “Oysa görüntüleme bulguları tek başına karar verdirici değildir. Yaş ilerledikçe
disk aralıklarında daralma ve bazı düzensizlikler sık görülür. Yani genç bir kişide alarm
yaratabilecek bir omurga görüntüsü 70 yaşında normal kabul edilebilir. Şikâyet yoksa, bu
bulgular çoğu zaman yaşa bağlı doğal değişimlerdir. Tıpkı yüzdeki kırışıklıklar gibi” dedi.
